Κεντήματα που αφηγούνται ιστορίες: Από την ταπισερί του Bayex στους σύγχρονους δημιουργούς

Η αφηγηματική τέχνη (Narrative art) είναι η τέχνη που διηγείται μια ιστορία, είτε ένα στιγμιαίο γεγονός στο χρόνο είτε μια αλληλουχία γεγονότων που ξεδιπλώνονται σταδιακά στο θεατή. Παρόλο που υπάρχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά σε όλες τις μορφές της αφηγηματικής τέχνης, διάφοροι πολιτισμοί ανέπτυξαν τους δικούς τους αυθεντικούς τρόπους να αφηγούνται ιστορίες με τη χρήση εικόνων. Τα αφηγηματικά έργα μπορούν να παρουσιάζουν ένα γεγονός, μια αλληλουχία γεγονότων ή πολλά γεγονότα ταυτόχρονα.
  • Η ταπισερί του Bayex (στην πραγματικότητα πρόκειται για κέντημα και όχι για υφαντή ταπισερί) παρουσιάζει την αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν στην κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς το 1066. Το έργο έχει μήκος περίπου 70 μέτρα και ύψος περίπου 50 εκατοστά. Η κάθε σκηνή συνοδεύεται και από επεξηγηματικό τίτλο, στοιχείο που κάνει την κατανόηση των ιστορικών γεγονότων ακόμη πιο εύκολη. Το περίτεχνο αυτό εργόχειρο, μπορούσε να τυλιχτεί σε ρολό και να μεταφερθεί από κατοικία σε κατοικία και από πόλη σε πόλη. Η ταπισερί του Bayeux είναι το μοναδικό σωζόμενο δείγμα αφηγηματικού κεντήματος από την εποχή του Μεσαίωνα.
κομήτης χαλεϊ, κέντημα, αρχαιολογικά ευρύματα
Στην σκηνή έχει αποτυπωθεί ο κομήτης του Χάλεϊ, όπου για τους Άγγλους της εποχής εκείνης αποτελούσε δυσοίωνο μήνυμα. Πρόκειται για την πρώτη γνωστή απεικόνιση του κομήτη σε έργο τέχνης. "BayeuxTapestryScene32" εικόνα από την ιστοσελίδα Ulrich Harsh - Άδεια Public domain via Wikimedia Commons.
  • Τα εργόχειρα Mola. Η λέξη Mola χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια τεχνοτροπία που συνδυάζει το κοφτό κέντημα και το απλικέ και εξασκείται από μια φυλή Ιθαγενών στον Παναμά: Τους ινδιάνους Kuna. Τα πρώτα molas ήταν γεωμετρικά αλλά σταδιακά μετεξελίχθηκαν σε έργα που αποτυπώνουν σκηνές και γεγονότα. Οι ινδιάνοι Kuna δεν διαθέτουν γραφή, και εν μέρη το στοιχείο αυτό εξηγεί την ανάγκη των μελών της φυλής να αφηγούνται ιστορίες μέσα από το κέντημα.
Μολα κατασκευασμένο από βαμβακερά υφάσματα. Στο εργόχειρο απεικονίζεται ένας άντρα με σπαθί πάνω σε άλογο και διάφορα φυτά γύρω από το άλογο. πηγή εικόνας: Βρετανικό μουσείο.
  • Τα κεντήματα της φυλής Hmong. Παραδοσιακά, το κέντημα για τη φυλή Χμογκ χρησιμοποιούνταν για να διακοσμεί τα ρούχα, να τα κάνει πιο φωτεινά, όμορφα και αξιοπρόσεκτα. Ωστόσο, οι τοπικοί δημιουργοί εξέλιξαν τα διακοσμητικά κεντήματα σε εργόχειρα που αφηγούνται ιστορίες. Τα εργόχειρα αυτά, πρωτό-εμφανίστηκαν το 1980 όταν τα μέλη της φυλής αναγκάστηκαν να μείνουν σε στρατόπεδα προσφύγων. Οι δυνατότητες βιοπορισμού ήταν ελάχιστες και έτσι οι γυναίκες χρησιμοποίησαν τις ικανότητες τους στο κέντημα προκειμένου να δημιουργήσουν ένα μικρό εισόδημα για τις οικογένειές τους. Στα αφηγηματικά κεντήματα οι γυναίκες αποτυπώνουν τις εμπειρίες τους από τον πόλεμο αλλά και τη ζωή που είχαν στα χωριά τους, όταν ζούσαν στο Λάος.  
απλικέ, παραδοσιακό απλικέ, παραδοσιακές τέχνες,
Το αφηγηματικό εργόχειρο παρουσιάζει τη δημιουργία του κόσμου σύμφωνα με την παράδοση των Χμογκ. Πριν από πολύ καιρό δύο αδέρφια, ένα αγόρι και ένα κορίτσι, επέζησαν ενός μεγάλου κατακλυσμού, καθώς κατάφεραν να επιπλέουν για πολλές ημέρες μέσα σε ένα μεγάλο βαρέλι. Αφού τα νερά υποχώρησαν, τα δύο αδέρφια διαπίστωσαν ότι όλα τα πλάσματα, τόσο οι άνθρωποι όσο και τα ζώα, ήταν νεκρά. Καθώς μεγάλωναν, το αγόρι σκέφτηκε ότι για να διαιωνίσουν το ανθρώπινο είδος, τα δύο αδέρφια θα έπρεπε να παντρευτούν. Ωστόσο, το κορίτσι δίσταζε καθώς είχαν το ίδιο αίμα. Καθώς ο αδερφός επέμεινε, αποφάσισαν να ζητήσουν τη συμβουλή του θεού Yawm Saub. Ο θεός εμφανίστηκε και συμβούλεψε τον αγόρι να βρει μια αρσενική μυλόπετρα και το κορίτσι μια θηλυκή μυλόπετρα και να τις μεταφέρουν στην κορυφή ενός βουνού. Στη συνέχειά θα έπρεπε να αφήσουν τις πέτρες να κυλήσουν από το λόφο. Αν προσγειώνονταν η μία πέτρα πάνω στην άλλη, τότε θα ήταν γραφτό τα δύο αδέρφια να παντρευτούν και αποκτήσουν απογόνους. Πηγή εικόνας

Παραδείγματα αφηγηματικών κεντημάτων από σύγχρονους δημιουργούς

  • Κεντήματα, εμπνευσμένα από τα παραμύθια των αδερφών Γκριμ από την Mika Hirasa (Micao).
  • "Παγίδα" από την Christina Maiwald. Η εικαστικός κεντά τα πορτρέτα, ιστορικών και  πολιτικών προσώπων, αλλά και ιστορικά γεγονότα, συχνά με μια δόση χιούμορ.  
κέντημα σχέδια, κέντημα γάτα, κέντημα
Παγίδα, 2013. Βαμβακερό ύφασμα και κλωστή. 22" x 24". Πηγή εικόνας
  • "Φυγή από το άγριο παιδί" από τον Kent Henricksen. Στους καμβάδες του εικαστικού, θεοί και ληστές, κυρίες και επιδρομείς, άγγελοι και απατεώνες, βρίσκονται μαζί και μεταμορφώνονται με τη χρήση της μεταξοτυπίας, του κεντήματος και των φύλων χρυσού.   
    μεταξοτυπία, κέντημα, φύλλα χρυσού, εικαστικό κέντημα
    Φυγή από το άγριο παιδί, 2014. Μεταξοτυπία και κέντημα, κλωστή σε καμβά, 18'' x 22''. Πηγή εικόνας
  • "Η ιστορία μια κακιάς νταντάς και τριών παιδιών" από την Aya Kakeda. Η Aya Kakeda είναι μια Γιαπωνέζα εικαστικός που χρησιμοποιεί το κέντημα για να διηγηθεί τις παράξενες ιστορίες της.
εικονογράφηση, ιαπωνική, ιαπωνική τέχνη, Ιάπωνες καλλιτέχνες, κέντημα
Η ιστορία μιας κακιάς νταντάς και τριών παιδιών. Πηγή εικόνας
  • "Θέλω να φύγω...αλλά μένω" από την Άννα Μπονάρου. Ο ήρωας της ιστορίας είναι ένα πλάσμα που θέλει να φύγει και να αλλάξει αλλά συνεχώς παραμένει στο ίδιο σημείο. 
    Κέντημα, μοντέρνο κέντημα, αφηγηματική τέχνη, σχέδια κέντημα, κέντημα στο χέρι
    Θέλω να φύγω... αλλά μένω. Κέντημα στο χέρι πάνω σε καραβόπανο. 
  • Οι "βελονιές μιλούν(Tanko Bole Chhe) από την Nina Sabnani. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ κινουμένων σχεδίων που παρουσιάζει την τέχνη και το πάθος των χειροτεχνών Kutch σε συνεργασία με την εμπορική ένωση Kala Raksha. Το φίλμ παρακολουθεί τα πολλαπλά ταξίδια των χειροτεχνών προς την εξεύρεση της ταυτότητάς τους και προς τη δημιουργία της ένωσης Kala Raksha.



Πηγές



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου