Εφήμερες κατοικίες νομαδών που χρησιμοποιούν μαλλί, δέρμα και ύφασμα

Στους περισσότερους πολιτισμούς και περιοχές του πλανήτη ή αρχιτεκτονική είναι ταυτισμένη με έννοιές όπως μονιμότητα, σταθερότητα, ακαμψία, κτλ ενώ κατάλληλα δομικά υλικά θεωρούνται το μάρμαρο, η πέτρα, το τούβλο, το σκυρόδεμα, το μέταλλο και το ξύλο. Ωστόσο, πολλές κοινότητες ανθρώπων, λόγω του τρόπου ζωής τους αλλά και λόγω των περιβαλλοντικών συνθηκών, επέλεξαν να ζουν σε ημι-μόνιμες κατοικίες που μεταφέρονται από περιοχή σε περιοχή. Κάποια βασικά χαρακτηριστικά των νομάδων είναι τα πρόχειρα καταλύματα (καλύβες, τέντες, σκηνές κτλ), η απουσία ιδιόκτητης γης και η μετακίνηση. Σήμερα οι νομαδικοί πληθυσμοί, λόγω της μείωσης των ελεύθερων εκτάσεων αλλά και της εξέλιξης της τεχνολογίας έχουν μειωθεί σημαντικά. 

Στη νομαδική αρχιτεκτονική λοιπόν το ζητούμενο είναι η κατασκευή καταλυμάτων από ελαφριά υλικά, όπως από ξύλα, άχυρα, κλαδιά και φυσικά από ύφασμα και δέρμα αλλά και με μεθόδους κατασκευής που δίνουν τη δυνατότητα στο κατάλυμα να αποσυναρμολογείται και να μεταφέρεται προς συναρμολόγηση σε άλλη περιοχή. 


  • Η σκηνή Tipi στη Βόρεια Αμερική:
Η σκηνή Tipi αποτελεί μια από τις γνωστότερες εφήμερες κατοικίες που ταυτίστηκε (λανθασμένα) με το σύνολο των Ινδιάνων της Αμερικής. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος τύπος καταλύματος χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά από τους ιθαγενείς της Β. Αμερικής και του Καναδά που ζούσαν στις πεδιάδες και στα λιβάδια. Ο σκελετός της σκηνής περιλαμβάνει 3-4 ξύλινους στύλους, οι οποίοι τοποθετούνται στο έδαφος σχηματίζοντας έναν τρίποδα. Πάνω σε αυτόν τον σκελετό τοποθετείται η εύκαμπτη επιφάνεια που μπορεί να είναι δέρμα ζώου ή βαμβακερό ύφασμα. Η σκηνή είναι ανθεκτική, προσφέρει ζέστη το χειμώνα και δροσιά το καλοκαίρι αλλά και στεγανότητα την περίοδο των έντονων βροχοπτώσεων. 
Κωνικές κατοικίες Tipi όπως ζωγραφίστηκαν από τον George Catlin, που επισκέφτηκε ένα μεγάλο αριθμό ιθαγενών φυλών το 1830 και κατέγραψε την καθημερινή τους ζωή.
"Catlinpaint". Licensed under Public Domain via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Catlinpaint.jpg#/media/File:Catlinpaint.jpg


  • Η σκηνή Chum της Σιβηρίας.   
Η σκηνή Chum μοιάζει κατασκευαστικά με την σκηνή Tipis. Συναντάται στις νομαδικές φυλές της Βορειοδυτικής Σιβηρίας στη Ρωσία αλλά και σε άλλες φυλές. Η διάμετρος της σκηνής μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 10 μέτρα. Ο σκελετός της κατασκευής είναι ξύλινος ενώ από πάνω τοποθετείται μια εύκαμπτη επιφάνεια από ραμμένα δέρματα ταράνδων. Στη μέση της σκηνής προβλεπόταν το άναμμα φωτιάς, για την παροχή ζέστης αλλά και για να διώχνει τα κουνούπια. Ο καπνός απομακρυνόταν από μια τρύπα στην κορυφή της οροφής. Τα στοιχεία της σκηνής, δηλαδή τα ξύλα και το δέρμα, είχαν σχετικά μεγάλο βάρος, ωστόσο μπορούσαν να μεταφερθούν με τη χρήση ταράνδων. Αυτή η κατοικία χρησιμοποιείται ακόμη και σήμερα, ως καταφύγιο από τις φυλές Yamal-Nenets, Khanty και Todzha Tyvan.
Σκηνές Chum σε πάρκο στη Ρωσία
"Чумы Алдын-Булак" by Ада Тюлюш - Own work. Licensed under CC BY-SA 4.0 via Wikimedia Commons

  • Η τέντα Yurt (Τουρκικά) ή Ger (Μογγολικά) 
Η συγκεκριμένη κυλινδρική τέντα, έχει χρησιμοποιηθεί ως κατάλυμα νομαδικών φυλών που ζουν στις στέπες της κεντρικής Ασίας. Ο φέρων σκελετός είναι ένα ξύλινο πλέγμα με ένα δαχτυλίδι που τοποθετείται στο πάνω μέρος της οροφής. Ο σκελετός καλύπτεται από μαλλί (φελτ) ή δέρμα. Η οροφή στηρίζεται χωρίς υποστηλώματα, αν και στις τέντες μεγάλου μεγέθους, τοποθετούνται εσωτερικά υποστηλώματα. Η συναρμολόγηση μιας τέτοιας σκηνής απαιτεί περίπου 2 ώρες. 
Μογγολική σκηνή Ger
"Gurvger" by The original uploader was Adagio at English Wikipedia(Original text: en:User:Adagio) - Transferred from en.wikipedia to Commons.(Original text: self-made). Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons - 


  • Η σκηνή Lavvu
Η σκηνή Lavvu αποτελεί ένα εφήμερο κατάλυμα που χρησιμοποιείται από τη φυλή Sami στη βόρεια Σκανδιναβία. Ο σχεδιασμός της είναι παρόμοιος με την αμερικάνική σκηνή Tipi, ωστόσο η Lavvu είναι χαμηλότερη και πιο σταθερή στους ανέμους. 
Σκηνή Lavvu στα τέλη του 1800
"Sami-tent". Licensed under GPL via Wikimedia Commons - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sami-tent.jpg#/media/File:Sami-tent.jpg


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου