Κλωστές για κέντημα: Τύποι και πρώτες ύλες

Οι κλωστές κεντήματος κατασκευάζονται από ίνες μαλλιού, βαμβακιού, λιναριού κτλ ενώ υπάρχει και μεγάλη ποικιλία συνθετικών ινών. Για να κατασκευαστούν οι κλωστές, ή οι ίνες πρέπει να στριφτούν με μια διαδικασία που ονομάζεται κλώση. Στη συνέχεια δύο ή περισσότερες κλωστές στρίβονται μεταξύ τους προκειμένου να δημιουργήσουν παχύτερες κλωστές. Το πάχος μιας κλωστής κεντήματος εξαρτάται από τον αριθμό και το πάχος των υπο-κλωστών. 
Embroidery thread.jpg
"Embroidery thread" by I, PKM. Licensed under CC BY 2.5 via Wikimedia Commons.

Η επιλογή της καταλληλότερης κλωστής γίνεται πριν ξεκινήσει το κέντημα συνυπολογίζοντας τα παρακάτω κριτήρια. 
  • Την τεχνική κεντήματος. Κάθε τύπος κλωστής είναι κατάλληλος για ορισμένα είδη κεντήματος. Για παράδειγμα το κοφτό ασπροκέντημα ή το Ιαπωνικό κέντημα "Σασίκο" απαιτεί λευκή βαμβακερή κλωστή  που δεν διαχωρίζεται (ονομάζεται βαμβακάκι) ενώ το γραφτό κέντημα γίνεται με πολύχρωμους μουλινέδες που διαχωρίζονται σε υπο-κλωστές. 
  • Τον τύπο του υφάσματος. Σε ένα καμβά με μικρό αριθμό οπών ανά ίντσα θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν χοντρές κλωστές για να καλυφθεί ο καμβάς. Αντίθετα σε ένα πυκνό και λεπτό ύφασμα θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αντίστοιχα λεπτές κλωστές. 
  • Το επιθυμητό αισθητικό αποτέλεσμα. Ανάλογα με τον τύπο των κλωστών το κέντημα μπορεί να είναι τραχύ, ματ, μεταλλικό ή γυαλιστερό. 
  • Την τελική χρήση του κεντήματος. Αν το κέντημα πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή μαξιλαριών ή ταπετσαριών επίπλων τότε θα πρέπει να επιλέξετε ανθεκτικές κλωστές. Αν αντίθετα το κέντημα πρόκειται να τοποθετηθεί σε προστατευτική κορνίζα τότε δεν τίθεται θέμα αντοχής. Τέλος θα πρέπει επίσης να σκεφτείτε τη συχνότητα πλύσης του κεντήματος. Αν για παράδειγμα, σκοπεύετε να κεντήσετε ενδύματα, τραπεζομάντιλα, πετσέτες κτλ, τότε οι κλωστές όχι μόνο θα πρέπει να είναι ανεξίτηλες αλλά και το χρώμα τους να αντέχει σε πολλές πλύσεις. Σημειώνεται επίσης, ότι υπάρχει πιθανότητα οι κλωστές με έντονα χρώματα να λερώσουν το λευκό ύφασμα με χρώμα αν βραχούν. Για αυτό το λόγο συνιστάται το πλύσιμο των κλωστών σε χλιαρό νερό προτού κεντηθούν (προσοχή στο βαθύ κόκκινο χρώμα, καθώς αν βραχεί υπάρχει πιθανότητα να λερώσει τις διπλανές κλωστές και το ύφασμα). 
ΚΛΩΣΤΕΣ ΚΕΝΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΜΑΛΛΙ.

Το μαλλί αποτελεί μία από τις παλαιότερες πρώτες ύλες για την κατασκευή κλωστών κεντήματος με απαλή υφή και ματ αποτέλεσμα. Η πηγή των μάλλινων ινών είναι συνήθως το πρόβατο, η καμήλα, το λάμα (προβατοκάμηλός), το αλπακά και άλλα ζώα. Στην Ελλάδα, το μαλλί χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για πλέξιμο ενώ η χρήση του στο κέντημα είναι σχεδόν άγνωστη. Ωστόσο, η πασίγνωστη ταπισερί της Μπαγιέ είναι κεντημένη με μάλλινες κλωστές. Οι πιο γνωστοί τύποι μάλλινων κλωστών κεντήματος είναι οι παρακάτω: 

  • Περσικές μάλλινες κλωστές (Persian wool). Οι κλωστές αποτελούνται από τρεις υπό-κλωστές οι οποίες μπορούν να διαχωριστούν έτσι ώστε να γίνουν λεπτότερες. Αυτός ο τύπος κλωστής είναι παχύς και χρησιμοποιείται για χοντρό μετρητό κέντημα (bargello και κομπλέν) κυρίως  για την κατασκευή χαλιών και μαξιλαριών. Η χρήση του για γραφτό κέντημα και λεπτοδουλεμένη σταυροβελονιά είναι περιορισμένη. Η πιο δημοφιλής μάρκα μάλλινων κλωστών κεντήματος είναι η Paternayan.
Μάλλινη κλωστή κεντήματος Paternayan
  • Μάλλινες κλωστές για ταπισερί (Tapestry wool). Οι κλωστές αποτελούνται από 4 υπο-κλωστές, ωστόσο δεν συνιστάται η υπό-διαίρεσή τους. Ο συγκεκριμένος τύπος χρησιμοποιείται για μετρητό κέντημα ταπισερί, τυπικά σε καμβά 10-13 οπές ανά ίντσα. Δημοφιλείς μάρκες είναι η Appleton Tapestry Wool και η DMC Tapestry Wool.
Μάλλινη κλωστή για ταπισερί. 
  • Μάλλινες κλωστές για κέντημα Crewel. Οι κλωστές αυτού του τύπου δεν μπορούν να διαχωριστούν σε περισσότερες υπό-κλωστές. Ωστόσο, για να δημιουργηθούν παχύτερες κλωστές μπορούν να χρησιμοποιηθούν δύο ή περισσότερες κλωστές. Οι κλωστές crewer χρησιμοποιούνται τόσο για γραφτό κέντημα σε πυκνό ύφασμα όσο και για λεπτή σταυροβελονιά. Μια δημοφιλής μάρκα είναι η Appleton Crewel Wool.
  • Μάλλινη κλωστή crewel.
  • Κλωστές με 50% μαλλί και 50% μετάξι. Οι συγκεκριμένες κλωστές συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα του μαλλιού και του μεταξιού καθώς είναι πιο απαλές σε σχέση με τις μάλλινες κλωστές και πιο ανθεκτικές σε σχέση με τις μεταξωτές. Αυτός ο τύπος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μετρητό κέντημα, για γραφτό κέντημα και για σταυροβελονιά. Γνωστές μάρκες είναι η Silk and Ivory από την εταιρεία Brown Paper Packages και η Impressions από την εταιρεία The Caron Collection.
ΚΛΩΣΤΕΣ ΚΕΝΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΛΙΝΟ 

Το λινό, ακριβώς όπως και το μαλλί, αποτελεί μια από τις αρχαιότερες πρώτες ύλες για την κατασκευή κλωστών κεντήματος. Το φυσικό χρώμα των λινών κλωστών κυμαίνεται από το λευκό στο καφέ και στο γκρι, ωστόσο μπορεί να βαφεί σε οποιοδήποτε χρώμα. Τα χαρακτηριστικά των λινών κλωστών είναι η μικρή ελαστικότητα και η λάμψη. 

Διατίθεται επίσης σε διάφορα πάχη τα οποία υποδηλώνονται με δύο αριθμούς: Ο πρώτος αριθμός αναφέρεται στο βάρος της κλωστής (όσο πιο μικρός αριθμός τόσο πιο βαριά είναι η κλωστή) ενώ ο δεύτερος αριθμός υποδηλώνει τον αριθμό των υπό-κλωστών που αποτελούν την κλωστή. 

Παρόλο που οι λινές κλωστές αποτελούνται από υπο- κλωστές, εντούτοις δε συνιστάται ο διαχωρισμός τους. Σημειώνεται επίσης, ότι οι λινές κλωστές μπορεί να παρουσιάζουν μικρο διαφορές στο πάχος ή να έχουν μικρούς κόμπους. Γνωστές μάρκες λινών κλωστών οι RainbowLinen  και οι Flax ’n Colors από την εταιρεία The Thread Gatherer.

ΚΛΩΣΤΕΣ ΚΕΝΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΒΑΜΒΑΚΙ

Οι κλωστές από βαμβάκι είναι μεταξύ των οικονομικότερων κλωστών για κέντημα και έχουν ποικίλα πλεονεκτήματα. Για παράδειγμα μπορούν άφοβα να πλυθούν πολλές φορές χωρίς να χάσουν το χρώμα τους, έχουν απαλή υφή και ελαφριά γυαλάδα, διατίθενται σε δεκάδες χρώματα ενώ είναι κατάλληλες τόσο για μετρητό όσο και για γραφτό κέντημα.

Οι συνηθέστεροι τύποι βαμβακερών κλωστών είναι οι παρακάτω: 
  • Οι μουλινέδες (embroidery floss). Οι κλωστές αυτές αποτελούνται από έξι υπό-κλωστές και μπορούν να υποδιαιρεθούν έτσι ώστε να φτιάξουν κλωστές με διαφορετικά πάχη. Οι γνωστότερες μάρκες είναι οι μουλινέδες DMC και Anchor. 


  • Οι κλωστές περλέ (Pearl Cotton). Οι συγκεκριμένες κλωστές χαρακτηρίζονται από την έντονη γυαλάδα. Διατίθενται σε πληθώρα παχών, από το 12 (λεπτή κλωστή) έως το 3 (παχύτερη κλωστή) καθώς δεν συνιστάται ο διαχωρισμός τους σε υπό-κλωστές. Γνωστές μάρκες είναι η DMC, η Anchor και η σειρά Overture από την Rainbow Gallery.  

ΚΛΩΣΤΕΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΞΙ.
Οι συγκεκριμένες κλωστές έχουν υψηλό κόστος, ωστόσο χαρακτηρίζονται από την απαλότητα, την έντονη γυαλάδα, τα εκπληκτικά χρώματα και την ανθεκτικότητα. Όσον αφορά στο πάχος, έχουν την ίδια αρίθμηση με τις βαμβακερές κλωστές περλέ. Γνωστές μάρκες μεταξωτής κλωστής κεντήματος είναι η Kreinik Silk Mori, η Soie d’Alger, η Rainbow Gallery Splendor, η The Thread Gatherer Silk ’n Colors και η The Caron Collection Soie Cristale. 

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΚΛΩΣΤΕΣ

Στην αγορά εκτός από τις κλωστές που κατασκευάζονται από φυσικές πρώτες ύλες, είτε ζωικές είτε φυτικές, κυκλοφορούν και συνθετικές κλωστές. Γνωστές μάρκες συνθετικών κλωστών είναι 
Μερικές είναι η κλωστή πολυαμιδίου Charleston από την Needle Necessities, η κλωστή ραγιόν Marlitt από την Anchor και οι κλωστές rayon floss από την DMC. Ενδιαφέρουσες είναι επίσης και οι μεταλλικές κλωστές της DMC (metallic floss). Όσον αφορά στις χρυσοκλωστές, στις χαλκοκλωστές και στις ασημοκλωστές αυτές κυκλοφορούν είτε σε απομίμηση μετάλλου είτε με πραγματικό χρυσό και ασήμι. 



Συμπερασματικά λοιπόν, στο εμπόριο κυκλοφορούν πολλοί τύποι κλωστών για κέντημα και η επιλογή της καταλληλότερης εξαρτάται από την τεχνική που θα χρησιμοποιηθεί, από τον τύπο του υφάσματος, από το επιθυμητό αισθητικό αποτέλεσμα και από την χρήση του τελικού κεντήματος. Εκτός από αυτούς τους παράγοντες υπεισέρχεται και το θέμα του πάχους καθώς μερικοί τύποι κλωστών μπορούν να διαχωριστούν σε υπό-κλωστές και άλλοι όχι.
Όσον αφορά στην καλυπτικότητα του καμβά, σημαντικό ρόλο παίζει και η βελονιά. Για παράδειγμα οι κατακόρυφες, παράλληλες βελονιές (κέντημα bargello) έχουν μικρή καλυπτικότητα. Αντίθετα, οι διαγώνιες βελονιές (κομπλεν) και η σταυροβελονιά έχουν πολύ μεγαλύτερη καλυπτικότητα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου